Voor hooggevoelige vrouwen

Hoe kom je los van je overlevingsmechanisme?

Hoe kom je los van je overlevingsmechanisme?

HSP en overlevingsmechanismes?

Overlevingsmechanisme is deels biologisch bepaald vanuit de hersenen als kind zijnde en als volwassene en heeft vooral te maken met de angst voor het onbekende, dan stopt het voelen, dissocieer je en dan ga je in je hoofd zitten. In je hoofd zitten’ is een overlevingsmechanisme, een manier om je staande te houden voor iets wat je meestal in de kindertijd hebt ervaren, wat je op dat moment niet kon bevatten/verwerken of aan kon. Als dit te vaak is gebeurtd en je hebt dit niet kunnen verwerken.

Dit noemen ze onverwerkte trauma’s, wat in je volwassen leven kan leiden tot een of meerdere burn-outs. Dan ontstaat er tevens een beschermingsmechanisme: als er iets in jouw leven te pijnlijk wordt om te voelen, dan vlucht je in je hoofd. Je schept als het ware afstand, je bouwt een muur of een harnas – om niet ten onder te gaan aan de heftigheid van je eigen emoties. Zo heb je jezelf onbewust geprogrammeerd.

In je hoofd zitten was (en is misschien nog steeds) je redding. Daar mag je zeker wel dankbaar voor zijn. Want het heeft jou ook beschermd. Je hebt, om zo te spreken, goed ‘gevochten’, jezelf goed verdedigd en de situatie overleefd. Dan komt altijd een moment dat je er aan toe bent om dit te gaan verwerken, vaak door ziekte of burn-out krijg je kans om stil te staan en het te verwerken, dit is ook deels biologisch bepaald. Soms gebeurt er iets in je leven wat het trauma ‘wakker’ maakt. Dat is heel heftig.

Je kunt herbelevingen ervaren en in een diep zwart gat terecht komen. Het heeft ineens de controle over jou i.p.v. andersom. Een crisis is daarom het moment waarop je nieuwe vaardigheden kunt leren om iets te doen wat je nog niet eerder had geleerd te doen. Dan is het tijd om met dit trauma aan de slag te gaan d.m.v. EMDR en/ of traumatherapie. Dit is de meest effectieve manier om ze bij de wortel aan te pakken.

Juist als het trauma ‘wakker’ is kun je ermee aan de slag. En ja, het is een verschrikkelijk gevoel, maar je komt daar ook wel weer uit als je goed hulp zoekt, want dit kun je helaas niet alleen doen.

Vanuit trauma ontstaan overlevingsmechanismen, het kan zijn dat dit een negatieve gedachte overtuiging in jouw leven wordt. Beschermingsmechanismen hangen daar vaak mee samen. Het nadeel is, dat je niet werkelijk deel neemt aan je leven, maar langs de zijlijn blijft staan, alleen heb je vaak dat besef niet. Hoe je daar achter kunt komen, is dat je vaak angsten en verdriet ervaart, je nooit vrij voelt maar juist onzeker.

Het kan naar binnen keren (introvert persoon) of juist naar buiten toe, iemand die juist grenzen opzoekt zodat degene weer kan voelen (extravert persoon). Een overlevingsmechanisme wordt dan juist (on)bewust aangeleerd, word efficiënt gedrag, dat als doel heeft om je te helpen bij bepaalde pijnlijke of onplezierige situaties. Meestal ontstaan overlevingsmechanismen, ook wel overlevingsstrategieën genoemd, vanuit de kindertijd, maar het kan ook op latere leeftijd tot stand komen.

Als kind was je volledig afhankelijk van je ouders en/of verzorgers. Het krijgen van aandacht, zorg en liefde was van levensbelang. Toen je jong was, kon je niet overleven in je eentje. Je deed er alles aan om je veilig en geliefd te voelen. Dat doen we allemaal als kind zijnde.

Soms was er een tekort aan aandacht, liefde, emotionele of fysieke zorg. Ouders maakten bijvoorbeeld vaak ruzie met elkaar en hadden daardoor te weinig aandacht voor hun kinderen. Een ouder kon zelf getraumatiseerd zijn en daardoor niet weten hoe het om kon gaan met de emotionele behoeften van het kind.

Ouders konden gewelddadig zijn in woorden en daden, waren niet in staat om aandacht te geven, waren overbezorgd, of ze claimden zelf de liefde van het kind. Alle scenario’s zijn mogelijk. Ook kan het zijn dat alles gewoon fijn was in het gezin, maar dat er een bepaald gedrag van één van de ouders werd overgenomen. Het hoeft niet altijd heel dramatisch te zijn geweest om toch vanuit niet gezien worden, niet jezelf kunnen zijn je ander gedrag aanneemt om deze periode in je leven te ‘overleven’.

Hoe dan ook, ouders zijn ondanks hun goede intenties meestal niet perfect en hun gedrag is vaak goed te begrijpen. Dat neemt niet weg dat een kind regelmatig een overlevingsmechanisme heeft moeten ontwikkelen om genoeg aandacht te krijgen en het te redden. Zo gaat het vaak generatie op generatie door. Dat merk je ook bij de opstellingsavonden, wat soms wel meer dan 10 generaties geleden rechtgezet moet worden, omdat de vrouw nu last heeft van overlevingsmechanismes vanuit de familielijn.

Als volwassene, kun je je vroegere overlevingsmechanisme als een belemmering ervaren. Deze strategieën of mechanismen zijn ruw op te delen in een aantal hoofdgroepen, waarbij verschillende combinaties, wisselingen en gradaties mogelijk zijn, dit noemen ze trigger. Er gebeurt dan iets waarbij je in de vechten, vluchten of bevriezen stand komt.

Dit zijn de drie overlevingsstrategieën die gaan werken als het overlevingsmechanisme ‘aan’ wordt gezet. Begrijp me niet verkeerd, ik heb het over emotionele mechanisme. Als er werkelijk gevaar dreigt, iemand valt je in het donker aan, zijn dit ook de overlevingsmechanismes die dan geactiveerd worden, het is een natuurlijke staat van zijn op deze momenten.

change

Ik ga het nu hebben over als het jouw leven heeft overgenomen en je als het ware in je eigen gevangenis woont.

Als eerste: Vechten

Je hebt als kind geleerd om aandacht te trekken door lastig te zijn. Je schreeuwde, je speelde de baas en je had weinig oog voor de mensen om je heen. De aandacht die je kreeg was doorspekt met irritatie en boosheid. Maar aandacht was er, ook al was die negatief.

Vaak hebben volwassenen met dit overlevingsmechanisme niet door waarom anderen hen mijden. Ze voelen zich snel boos en uiten dit door dominant of agressief gedrag. Dit pittige gedrag zorgt ervoor dat de boel schijnbaar onder controle wordt gehouden. Van binnen voelen deze mensen zich vaak onzeker of minderwaardig. Terwijl ze zich alleen maar goed willen voelen over zichzelf. Hier zit vaak verdriet en kwetsbaarheid.

Tweede: Vluchten of vermijden

Je hebt al vroeg geleerd om uit beeld te blijven, vaak was dat rustiger of veiliger. Als kind (en misschien nog steeds) was je gevoelig, de prikkels van buiten voelden al snel intens aan. Daarom ging je zoveel mogelijk naar je eigen kamer en was je het liefst alleen.

Volwassenen die dit mechanisme hebben ontwikkeld, zeggen dat ze het idee hebben niet echt in het leven te staan. Ze voelen vaak een eenzaamheid van binnen. Ze vluchten in werk of andere bezigheden, soms verslavingen. Ook voelen ze zich onzeker in groepen. Ze vragen weinig aandacht en kunnen zich soms onzichtbaar maken. Hier zit vaak verdriet en angst.

Derde: Verlammen

Als kind deed je erg je best om het allemaal goed te doen. Je had precies door hoe de ander zich voelde en je paste je zoveel mogelijk aan. Je deed erg je best om alles binnen het gezin in rechte banen te leiden, zodat er een veilige stabiele omgeving voor jou ontstond.

Deze volwassenen hebben voelsprieten voor hun omgeving ontwikkeld, zodat ze overal op in kunnen springen. Hun aandacht is constant naar buiten gericht, ze geven veel en ze zijn alert op externe signalen. Het risico is dat ze zelf niet voelen wat ze nodig hebben en over hun grenzen (laten) gaan, met als resultaat uitputting of een burn-out.

Ze verlammen dan juist door die overprikkeling, je kunt dit dan niet verwerken in een korte tijd. Ook kan overprikkeling ‘verslavend’ werken, het is dan de adrenaline die geactiveerd wordt. Hier zit vaak de pijn van het niet gewaardeerd worden en het gevoel dat er over hun grenzen wordt gegaan.

Alle geschetste situaties.

In alle hierboven genoemde situaties kom ik tegen dat HSP mensen zijn gestopt met voelen. Het was niet veilig, werd niet gezien, gewaardeerd dat je als kind emoties, behoeftes en gevoelens had. Leren voelen wat er echt is, bevordert weer een gevoel van eigenwaarde. Wat je voelt en wilt is echt heel belangrijk.

Echt veranderen kost veel wilskracht. Die wilskracht moet je trainen, want uiterlijke verleidingen en innerlijke saboteurs liggen op de loer. Veel mensen vallen na verloop van korte of lange tijd weer terug in bekende patronen. “Als je het heel druk hebt of stress hebt, doet dat ook iets met je hormonen en hersenen. Je kunt minder hebben en je neemt daardoor minder informatie op.

Je brein kiest dan automatisch de bekende, meest gelopen route, een karrenspoor noem ik dat.. En voor je het weet zit je weer in je vertrouwde, veilige modus.

Veranderen is dus vooral een kwestie van heel bewust en vooral met aandacht leven. We kunnen het wel, maar het gaat zeker echt vanzelf. Het leven draait om bewuste keuzes maken en jezelf hier dagelijks in trainen tot het een nieuwe gewoonte wordt. Het duurt 21 dagen in de hersenen voordat je een nieuw ‘karrenspoor’ aan hebt gelegd.

Als je dan vaker dat nieuwe ‘karrenspoor’ gebruikt wordt dit een nieuw gedrags- en denk patroon. Eigenlijk hoef je iets maar een maand consequent te doen, en daarna zorgt het ‘karrenspoor’ ervoor dat jij het automatisch doet. Dit is hetzelfde als wat je nu automatisch doet zonder erbij na te denken, als je je hier niet bewust van bent is dit niet altijd zo constructief en positief voor jouzelf. Kies je voor verandering, of ben je tevreden met je huidige situatie en blijf je waar je bent?

Binnen de jaartraining voor hooggevoelige vrouwen is dit een groot aspect, hoe je je als het ware opnieuw leert programmeren door het je eerst bewust te worden, de zin hiervan in te zien om dit te verbeteren en dan een plan maken hoe je dit gaat doen en wat je valkuilen hierin zijn. Waardoor je je saboteur goed leert doorzien.

Dit met als doel dat jouw gedachten en gedragspatronen jouw ondersteunen in plaats van tegenwerken. Ook in het nieuwe VIP jaartraject die binnenkort op de site zichtbaar zal worden, zal dit de leidraad zijn tot een transformatieproces binnen het jaar, want als je het gevoel weer hebt controle over jezelf en je leven te krijgen, ga je je als vanzelf met je eigen hart verbinden en vanuit liefde leven. Als je echt een keuze hebt, is dit de meest natuurlijke weg.

Kortom: Om te veranderen is het belangrijk de betekenis van wat we willen veranderen te onderzoeken en te leren begrijpen. Aandacht voor wat er in het hier en nu in ons gebeurt, versterkt die bewustwording.

Bewaren

Bewaren

© Tamara Beekmans. Delen mag met bronvermelding.

Foutje gezien? Mail ons. We zijn je dankbaar!

Over Tamara Beekmans

Tamara’s bijzondere levensreis heeft haar zeer waardevolle inzichten gegeven en doorleefde wijsheid gebracht, die ze heeft verwerkt in haar krachtige en unieke jaarprogramma’s. Ze heeft zichzelf bevrijd van een pijnlijk verleden, waarin ze als hooggevoelig kind meervoudige trauma’s opliep. Hierdoor moest ze, om te overleven, haar hooggevoeligheid onderdrukken, waardoor ze vanuit haar hoofd ging leven, afgesloten van haar diepe gevoelswereld. Later in haar leven kreeg ze hier veel last van, dit uitte zich in meerdere depressies, 5 burn-outs en een straatangst van 2 jaar. Ze heeft deze zelf leren overwinnen en is nu al jaren angst-, depressie- en burn-out vrij. Haar transformatie was groots. Van hieruit is de Vrouwenkracht Academie ontstaan, waarin ze op alle lagen met haar klanten werkt. Ze biedt hooggevoelige vrouwen praktische handvatten aan over hooggevoeligheid, hoger bewustzijn en hoe je de wezenlijke verbinding met jezelf kunt herstellen.

De vrouwen die bij haar één jaar in training en coaching gaan, kunnen door de Vrouwenkracht Methode® weer innerlijke vrijheid in alle facetten van hun leven ervaren en zij hebben hun innerlijke verbinding hersteld. En deze verandering is blijvend.

De vrouwen leren zichzelf te helen, gaan op zoek naar onderliggende patronen en hun blinde vlek en leren deze zelf te transformeren. Ze leren om oude, onderdrukte pijnlijke emoties te bevrijden uit het pijnlichaam. Ze gaan praktisch aan de slag met het onthechten van hun innerlijke criticus en leren hoe ze in contact komen met het gekwetste kind-deel en speelse kind-deel wat leidt naar hartsbewustzijn.

De training leert je om naar je eigen stem te luisteren die jou de weg wijst naar heling, en verbinding brengt vanuit je puurste essentie en hogere bewustzijn. Door middel van de door haarzelf ontwikkelde Vrouwenkracht Methode®, begeleidt ze hooggevoelige vrouwen in kleine groepen met veel passie en aandacht. Ze is geen zachte heelmeester, maar is recht door zee, eerlijk en duidelijk.

Met haar blogs en haar nieuwe boek wil ze de Vrouwenkracht Methode® voor iedereen bereikbaar maken voor wie op zoek is naar verbinding met haar of zijn diepste essentie en eigen wijsheid.

Tamara Beekmans (1975) is internationaal HSP Coach, trainer, systemisch therapeut, hoger bewustzijnscoach, docent, auteur, inspirator en oprichtster van de Vrouwenkracht Academie. Ze heeft ruim 25 jaar ervaring in het begeleiden van groepen in het bewustzijnsproces. Ze heeft al duizenden mensen geïnspireerd en begeleid in het proces vanuit je hoofd, in je hart.

18 Comments

  • Hoi Tamara,

    Wat hier allemaal staat is zooo herkenbaar. Het raakte me en was er even stil van.
    Heb al sinds januari een burnout en inmiddels baan kwijt geraakt.
    Heb idd altijd alles voor anderen gedaan en alles goed wilen doen. Situaties zo aanvoelen van wat kan ik wel doen en niet doen. Dat ik nu helemaal op ben.
    En psycholoog wil wel kijken om EMDR te gaan doen (wat voor mij weer nodige spanning mee brengt).

    Het is nog een lange weg te gaan qua herstel want zit idd veel in hoofd enzo… maar komt uiteindelijk wel weer goed.

    Wat een erkenning!

    Grt. Karin

  • Hai!

    Mijn eerste reactie is eigenlijk…slik….
    Moeder van 2 onwijs leuke kinderen, gelukkig getrouwd, HSP, 38 jaar en duidelijk typetje verlammen/bevriezen. In de ziektewet…Burn-Out…
    Dank je voor de her-, en erkenning.

    Met vriendelijke groet,
    Susanne

  • Dat ik dit artikel nu moet tegenkomen. Dit is wel heel bijzonder. Ik ben ook HSP en kruip ook vaak in mijn schulp, ben onzeker en laat teveel over mijn grenzen gaan. Als kind heb ik het vaak zelf moeten uitzoeken. Had een moeder die het gezin niet aankon en een vader die ik nauwelijks heb gekend. Hij is op jonge leeftijd overleden. Ik heb een minderwaardigheidscomplex wat in de loop der jaren wel minder is geworden maar heb het gevoel dat ik niets of weinig heb bereikt. Ben op 14 jarige leeftijd van school geplukt omdat er geld binnengebracht moest worden. Opleidingen heb ik niet af kunnen maken doordat ik ernstig ziek ben geweest.. Intussen loop ik tegen de 70 en kamp nog steeds met deze gevoelens. Sinds drie jaar ken ik mijn tweelingziel die mijn hele leven op zijn kop heeft gezet en mij behoorlijk heftig spiegelt. Ik grijp alles aan om mijn leven op de rit te krijgen zodat de tijd die ik nog heb te gaan er beter uit kan zien. Ik moet van mijzelf leren houden maar hoe doe ik dat?

  • Hoi Tamara
    Ik herkende heel veel in je blog. Ik had een geweldadige jeugd en probeerde het beide ouders naar de zin te maken of zat stil in een hoekje in me kamer of onzichtbaar in de huiskamer. Nu ik volwassen ben word ik ook getriggerd door verslavingen en voel te veel van andere mensen die ik dan maar liever vermijd. Negativiteit of pijnen. Als het emmertje toch vol raakt heb ik migraine. En duidelijk dat ik al jaren hetzelfde karrespoor zit en er niet uitkom. Dankjewel voor je verhelderende tekst. Groetjes Suzanne

  • Ik herken mezelf erg in de verlammende. Ben overspannen verklaard. Na 44 jaar was de koek op en hing ik op de rand van doodswens. Na 2 maanden sta ik nu op een kruispunt. Weet even niet wat te doen en welke richting, maar neem de tijd…. Het is hard werken om van spoor en trein te wisselen…

  • Wauw! Wat een herkenning! Mijn hele lijf reageerde toen ik je stuk las. Geen toeval dat ik dit onder ogen heb gekregen…een kadootje! Dankjewel!

  • Herkenbaar. Interessant… het plaatje. Wie wil verandering…. en wie wil veranderen. Lastig is dat wat je weet voelt etc om te zetten naar verandering, verwerking etc. Ik zie het als een doodlopende weg. Hoe kom je verder? (nu zie ik een andere weg) ls een lange weg geweest… om deze te vinden)

  • Beste Tamara,

    Heel herkenbaar om te lezen. Ik worstel al jaren met trauma’s en ben jarenlang gevlucht in tal van verslavingen om te vluchten. Nu ben ik zo’n anderhalf jaar clean en sober en nu is mijn laatste vlucht of redmiddel nog vluchten in mijn hoofd. Ik ben me ervan bewust maar het maken van bewuste keuze om bij de pijn te blijven is af en toe zo ontzettend moeilijk. Ik heb moeite met aangaan van gezonde relaties, zowel op liefdesgebied als in vriendschappen en daarvoor haken mensen vaak áf waardoor steeds opnieuw de pijn getriggerd wordt van ” het niet goed genoeg zijn” door steeds maar alles in mijn hoofd te analyseren hoop ik dan te begrijpen omdat ik het idee heb wanneer ik “alle” antwoorden heb ik eindelijk begrepen zal worden door anderen, nu is dit laatste momenteel een pijnlijk patroon geworden. Ik ben.onlangs begonnen met EMDR en probeer vaker uit mijn hoofd te gaan door o.a. Meditatie en Yoga en creatief bezig zijn zoals schilderen ik besef dat het tijd nodig heeft om te helen maar lastig is het zeker want ik ben 36 maar voel me emotioneel gezien eerder een puber ????

  • Hallo Tamara,

    iIk zit heel erg in mijn hoofd, door angsten, niet tereden zijn met wie ik ben, mezelf niet mogen en dat niet willen voelen.

    hHet klopt dat het trainen nodig is, alleen vergt dat dat je door je pijn heen moet en dat de weg naar iets beters ook pijn kost. Dat is soms verwarrend met de pijn die je al hebt.

    Ik merk dat het doen van ceremonies voor jezelf heel goed helpt. En weten dat je de spirits bij je hebt. Ik doe zelf ook opstellingen met paarden. Hierdoor weet ik dat er meer is op aarde en daar ben ik dankbaar voor. Op dit moment zit ik in de ww en ben ik een eigen bedrijfje aan het opzetten om andere mensen de krachten van het paard te laten voelen.
    via hen leer ik om te gaan met mijn gevoeligheid. alleen dat durf ik beetje bij beetje toe te laten
    Ik wens ieder een mooie weg naar heelheid toe. En ben blij dat de jaartraining gegeen word oor HSP. Dat daar aandacht voor is.

    Liefs Marina

  • Het lijkt wel of je mijn verhaal opgeschreven heb, binnenkort ga ik idd met EMDR aan de slag omdat ik het nu niet meer alleen trek..
    Zo’n heldere en betrekkelijk korte uitleg ben ik niet eerder tegengekomen.
    Prachtig stuk werk wat je schrijft….dank je wel en heel veel liefs.

  • Hallo, ik zit momenteel in een heel diepe crisis, heb heel veel inzicht maar de pijn is zo ondraaglijk dat ik er maar niet uit kom. Jouw blog heeft me erg aangesproken. Wat raad jij me aan? Alvast hartelijk dank voor de info, Marianne

    • Als je pijn zo hevig is, ga dan juist IN de pijn zitten en ga er mee in gesprek Marianne. Dat klinkt raar of eng, maar werkt goed. Deze pijn, is tenslotte energie die een uitweg zoekt, via je lichaam, woorden, schilderen, wandelen of wat dan ook. Dit raad ik je aan, uit eigen ervaring.
      Hartegroet Tamara

  • Op facebook kwam ik deze blog tegen. Steeds weer zoek ik hem weer op en ook de website trekt mijn aandacht. Ik lees niet alles wat op facebook langs komt, vaak kijk ik er even vluchtig doorheen, een beetje zoals je af en toe uit het raam kijkt, niet alles wat je te zien krijgt is interessant. Dat ik juist deze blog ben gaan lezen kan geen toeval zijn. Ik herken mezelf in punt 3 en ook wel een beetje in punt 2. Ik zat inderdaad veel op mijn slaapkamer als kind met een boek en eerlijk gezegd zit ik er nu weer, nu met mijn laptop. Ik heb afgelopen jaren al veel aan mijn verdediging mechanismen en trauma’s gewerkt, maar merk dat ik na een betrekkelijk rustige periode van 2 jaar weer aan de slag (moet) wil. Ik ben weer aan het verlammen geslagen. Er zijn een paar levensvragen die ik graag beantwoord wil hebben, een paar nieuwe karresporen te vormen een strategie te bedenken voor de toekomst die ik met wat meer vertrouwen tegemoet zou willen zien. Binnenkort neem ik contact op.

  • Goeden avond Tamara
    Ik las je bericht met herkenning,wat een eyeopener zeg !
    Ik heb behoefte aan ondersteuning in mijn HSP proces .
    Ik hoop op een reactie van jou .
    Hartelijk dank voor het lezen van mijn bericht
    m vr grt
    G van der Weijden

  • Wow wat herkenbaar mooi hoor harte groet milens

  • Wat een herkenning! Bedankt voor je woorden, was nodig 🙂

  • Zo herkenbaar en zo mooi geschreven. Herken mezelf in het aandacht richten op anderen, kreeg de emoties van anderen keihard binnen en gaf mezelf volledig weg. Mijn eigen gevoelens en emoties had ik diep weggestopt. Helaas, ze hebben mij achterhaald. Vier jaar geleden kreeg ik zware angstaanvallen en een heel zware depressie. Dit, een paar weken nadat ik mijn nieuwe man had leren kennen. Door zijn liefde diep te voelen binnen in mij, werd mijn hart opnieuw opengemaakt. Met alle gevolgen…. al mijn opgekropte emoties kwamen naar boven, zo erg dat ik er totaal geen vat meer op had. Ben nog steeds herstellende…. maar ik kom er wel.

Comments are closed.

Hoe kom je los van je overlevingsmechanisme?